جعفر حميدى
297
تاريخ اورشليم ( بيت المقدس ) ( فارسى )
( پيغمبرى مذكور در قرآن ) شمرده شده است ، كه موسى ، پس از چند سال شبانى براى شعيب به ازدواج با وى نائل آمد . ( د . م . ج 2 . ش - ل . ص 1569 ) 24 . مدين ، يكى از شهرهاى ششگانهاى است كه به « عين جدى » مذكورند ، يوشع 15 - 16 و آن در دشت بر ساحل غربى درياى متوسط ( مديترانه ) واقع بود كه موقعش فعلا معلوم نيست . ( ق . ك . م ص 787 ) 25 . طور سينا Ture Sina يا طور يا كوه سينا ، كوه معروفى در قسمت جنوبى شبه جزيرهء سينا ، كه امروز جبل موسى Jabale musa خوانده مىشود . احكام عشره بر همين كوه بر موسى نازل شد ، اگرچه در اين باب نظريات ديگر نيز هست ، و از جمله بعضى از محققين منكر اين مطلباند ، و محل نزول احكام را كوه سربال Serbal مىدانند كه نزديك كوه طور قرار دارد . وادى طوى Vadie tova كه ، به گفتهء قرآن ( طه 12 ، نازعات 16 ) ، موسى قبل از اينكه براى هدايت فرعون مأمور شود در آنجا نداى الاهى را شنيد نزديك طور سيناست . بر جانب شمالى اين كوه ، در فرازاى حدود 525 1 مترى ، دير كاترين - بر محل قلعهاى كه يوستى نيانوس اول احتمالا بين 548 و 562 بنا نهاد - قرار دارد . راهبان دير نامهاى منسوب به محمد ( ص ) دارند ، كه در آن به آنان تأمين اعطا شده است . در اين دير در 1844 كودكس سينائيتيكوس Kodeks sinaitikus [ - كتاب مقدس دستنويس سينائى ] ، كه يكى از قديمترين نسخههاى خطى كتاب مقدس است - به وسيلهء يكى از دانشمندان آلمانى موسوم به كونستانتين فون تيشندورف Konstantin Fon Tisendorf ، ( 1815 - 74 ) ، كه براى تزار آلكساندر دوم روسيه در شرق نزديك مسافرت مىكرد - كشف شد . اين نسخه در 1869 رسما به تزار اهدا شد ، و پس از انقلاب روسيه ، دولت شوروى آن را به مبلغ 000 ، 500 دلار به موزهء بريتانيايى فروخت . ( د . م . ج 2 ص 1632 ) 26 . فرعون Fer on ، جمعش فراعنه Fara ena ، شكل عربى لقب پادشاهان مصر قديم در تورات . اصل كلمه را از ريشهاى به معنى « خورشيد » دانستهاند ، و صورت عربى آن احتمالا مأخوذ از سريانى يا از حبشى است . كلمهء فرعون گاه همراه نام ذكر شده است ، و گاه به عنوان اسم خاص به كار رفته . فرعونهاى زمان ابراهيم ( تكوين 10012 ) و يوسف احتمالا از شاهان سلسلهء هيكسوسها بودهاند . فرعون زمان موسى ، كه حدود 200 سال بعد مىآيد . رامسس دوم ( سسوستريس يونانيها ) بوده . جانشين وى پسرش « مرنپتاح » دوم بود ، و به قولى خروج يهود از مصر در زمان او يا در عهد جانشينش « ستى دوم » صورت گرفت . نخستين فرعونى كه در تورات با اسم خاصش آمده است فرعون « نكو » مىباشد . جانشين او فرعون « حفرع » است ، كه او را مطابق آپريس دانستهاند ، و او آخرين فرعون مذكور در كتاب مقدس است . نام فرعون در قرآن آمده است . مفسرين گفتهاند كه فرعون لقب شاهان عمالقه است ، چنان كه شاهان ايران را كسرا ، شاهان روم را قيصر ، شاهان چين را فغفور ، و شاهان تركان را خاقان مىگفتند . نام فرعون زمان يوسف را ريان بن وليد Rayyane'bne Valid